zaterdag 1 augustus 2015

Een waardig einde.. een eigen keuze.. een uitweg

Ik had het boek, van psychiater Boudewijn Chabot, gekregen van iemand die het graag aan mij wilde geven want hij hoefde het niet meer, wat goed nieuws was. Waarvoor nogmaals dank! Ik was vanuit mijn professie erg geïnteresseerd in dit boek.

Het gaat over het zelf kiezen van een waardig levenseinde. Een interessant onderwerp voor mij als counselor omdat ik er meer dan eens mee te maken heb dat cliënten aangeven het niet meer te zien zitten. Dat ze het leven zo moeilijk vinden, zo pijnlijk, de angst zo groot, de problemen zo onoverkomelijk, de ziektegeschiedenis al zo lang dat ze de wanhoop nabij zijn.. radeloos, machteloos. Ze willen enkel nog rust.. een uitweg..

Zelfdoding of euthanasie
Zelfdoding of zelf euthanasie komt wel eens ter sprake als wens, als verlangen of als behoefte om de regie terug te krijgen. Immers heeft niemand jou om toestemming gevraagd om geboren te worden, om het leven aan te gaan en wat maakt dan dat je zelf niet de regie mag hebben om er uit te mogen stappen, als je alles al geprobeerd hebt en niets meer helpt en elke dag een pijnlijke lijdensweg is?

Het boek biedt methoden hoe je dat kan doen, welke overwegingen iemand hierbij dient te maken, hoe je het alleen kan doen en wat je kan doen als je het samen met je naasten wilt doen. Het boek geeft de kaders aan waarin een waardig zelfgekozen einde een keuze kan zijn met behulp van een arts of psychiater. Het geeft tevens aan hoe moeilijk dat dit vaak nog gaat. Hoe ver we als maatschappij nog af staan van een waardig zelf gekozen einde als het gaat om ernstig psychisch lijden.

Verminkt
Nog te vaak brengen mensen met psychisch lijden zichzelf om in de meest afschuwelijke omstandigheden Vaak is het dan een eenzaam en alleen sterven. En heel vaak met ernstige verminkingen. Niet zelden ook een ander psychisch "verminkt" achterlatend zoals de treinmachinist, de dierbaren of omstanders die ze gevonden hebben. Hoe ellendig kom je dan aan je zelfgekozen levenseinde? Moet dat zo?

Onbegrip en weerstand
Vaak stuiten mensen met een oprechte doodswens op onbegrip, verzet van de omgeving en zware veroordelingen van anderen dat ze het niet goed zien, dat ze zo niet mogen denken, dat het belachelijk is dat ze zo denken want kijk wat je hebt om voor te leven en niet zelden worden ze voor egoïst uitgemaakt. Wie is hier de egoïst? Degene die ze in leven wilt houden met het ondraaglijke psychische lijden of degene die het leven wilt stoppen omdat het al jarenlang zo ondraaglijk is en er geen behandeling meer open staat?

Tevens geeft het boek casussen van euthanasie gevallen waar het mislukte en waar het lukte. Wat er goed was gegaan en wat er beter kon. Hoe de verzorging van iemand gegeven dient te worden bij versterven. Welke juridische valkuilen er zijn, welke (hulp)middelen geschikt zijn als je kiest voor versterven, de medicijnmethode of de helium methode. Verder biedt het boek informatie over de overwegingen die artsen en psychiaters maken en vertelt het boek over het juridisch kader waarin er gehandeld wordt.

Counseling en een doodswens
Ik vond het voor mij als counselor een interessant boek omdat ik hiermee meer inzicht en kennis heb gekregen in de manieren die er zijn voor een zelfgekozen dood. Welke afwegingen cliënten dienen te maken en welke afwegingen artsen maken. Tevens kon ik mezelf toetsen op wat ik er zelf van vond. Wat vind ik integer en wat niet. Verhelderend vanwege de vele casussen waarin lang niet altijd sprake was van lichamelijk ondraaglijk lijden maar waar in dit boek vooral ook psychisch lijden aan bod kwam.

Toevallig had ik deze week een cliënt die aangaf graag een zelfgekozen dood te willen.Ik kon haar vertellen dat het in haar geval niet kon omdat nog niet alle behandelmogelijkheden waren benut. Dat er dan geen arts of psychiater te vinden is die mee zal werken aan zo’n verzoek. Zij begreep mijn uitleg. Samen hebben we toen gekeken naar de nog openstaande behandelmogelijkheden en wat zij zelf daarin kon kiezen en ondernemen. Welke behandelmogelijkheden in de 2de lijn het meest geschikt voor haar waren, gezien haar hulpvraag en hulpbehoeften.

Ik vond het wel mooi dat ik de kennis uit het boek gelijk kon inzetten in mijn behandeling als counselor. En tevens was ik blij om te lezen dat er een aantal dingen zijn die je als hulpverlener gewoon mag doen zonder dat je je schuldig maakt aan "hulp bij zelfdoding" want daar zijn ook veel misverstanden over.

Wat mag wel?
Zelfdoding als wens is als onderwerp van gesprek gewoon mogelijk. Dat je het bespreekbaar maakt, de taboe er af haalt en dat mensen er met je over kunnen praten, zodat ze eindelijk iemand vinden en hebben die er met hen wel over kan praten, die het aan kan maar ook die niet veroordelend is. Vaak is het er over mogen praten al enorm verlichtend en haalt het een stuk spanning en stress weg. De wens wordt gerespecteerd en begrepen. Er is erkenning voor het lijden en de pijn die iemand ervaart.

Wat ook mag is dat je informatie geeft. Immers is informatie geven niet hetzelfde als iemand aanzetten tot de zelfdoding. De keuze en wilsbeschikking ligt immers bij de persoon zelf. Je hebt als hulpverlener geen regie en je geeft ook geen instructies of opdracht. Daar ligt de grens van wat wel en niet mag. De regie, keuze en wilsbeschikking over de uitvoering blijft bij de cliënt liggen en niet bij de hulpverlener. De hulpverlener is enkel een gesprekspartner, verder niet.

Je mag ten alle tijden morele steun bieden. Je hoeft niet iemand alleen te laten lijden. Iemand hoeft niet alleen te sterven, daar mogen naasten, dierbaren en hulpverleners bij zijn zonder dat ze strafbaar zijn daarmee. Je bent ook niet strafbaar als je het niet tegen houdt of niet ingrijpt zolang je verder maar niet praktisch behulpzaam bent of instructie geeft.

Een zelfgekozen dood
Dat is wel een duidelijke uitleg waar de grens ligt voor een waardig einde. Een zelfgekozen dood. Een boek wat pittig is qua materie vooral als je eigen normen en waarden, weerstand bieden tegen een zelfgekozen waardig einde.  Maar juist als je innerlijke weerstand groot is, is het boek een aanrader voor je als mens. Gewoon om eens een ander perspectief te krijgen, te lezen over wat mensen bezielden en wat de huidige maatschappij en wetgever bepaald heeft als het gaat om de zelfgekozen dood.

Wil je meer weten? Bekijk dan eens de uitleg van Boudewijn in onderstaand interview.

1 opmerking:

Ben Luberti zei

Ik kan helemaal achter dit boek staan.

Warm aanbevolen!!!