zondag 19 juli 2015

Mind over Body... of Body over Mind?


Wat is dat toch met onze manier van denken? We zijn veel meer gericht op ons lichaam dan op onze geest. Terwijl we het juist van onze psyche moeten hebben! Zonder gezonde psyche functioneren we niet goed meer. We zijn prikkelbaar, moe of onrustig. We kunnen niet meer normaal reageren of verliezen onze belangstelling voor leuke dingen. Het genieten van het leven wordt stukken minder als je psyche niet meer goed functioneert en het hakt er in als je met psychische problemen moet gaan werken of een relatie goed probeert te houden.

Niet zelden verliest iemand met psychische problemen zijn werk, zijn vrienden en zijn relatie(s). En toch blijven we massaal vaak heel lang (te lang!) doorlopen als we ons niet goed voelen.

Lichamelijk probleem
Als we iets mankeren aan ons lichaam, dan kunnen we daar helemaal van streek van raken. Een flinke wond of een diepe snee, vergt onze onmiddellijke aandacht en krijgt, als het even mee zit, onze liefdevolle attentie. We maken de wond schoon, we verbinden deze of plakken er een pleister op of we gaan naar de dokter om er naar te laten kijken als we het iets ernstiger inschatten. Misschien moet het wel gehecht worden of is het gebroken?

Dat onze wond serieuze aandacht behoeft is duidelijk. We kunnen ernstig ziek worden als we er een infectie in krijgen. In het ergste geval kunnen we beperkt worden in onze bewegingsvrijheid, ons functioneren. De pijn die we voelen kan heftig zijn en maakt ook dat we er aandacht aan besteden en er iets aan gaan doen. Dat we rekening houden met de verwonding. Een ander die een grote wond ziet, is meteen bezorgd, helpt ons en begrijpt dat we pijn hebben en even niet meer zo goed kunnen functioneren.

Hoe anders is dat met onze psyche...
Als we psychische pijn ervaren, dan neigen we er naar om die weg te drukken. We proberen onze aandacht er van af te leiden. We negeren het.. of dwingen onszelf om "positief" te denken of te blijven. "Ach het valt wel mee... het kan altijd erger toch?" of "niet zo zeuren, morgen gaat het vast beter en kijk naar wat er allemaal wel goed gaat!" of "het is vast niet zo erg, ik ben gewoon een aansteller".

Dat is vreemd gedrag.... Als onze auto kapot gaat, zeggen we immers ook niet, ach niet zo zeuren, morgen gaat het vast beter, kijk naar wat het wel doet. Als onze wasmachine ratelt, dan is het ook maar beter om daar onderzoek naar te doen voordat ie helemaal kapot gaat maar als het onze psyche betreft, dan vinden we het normaal om het te bagatelliseren, het te negeren, weg te redeneren of te doen alsof het niet zo erg is.

Sterker nog: soms nemen we het iemand kwalijk als deze al wat langer aangeeft dat het niet lekker gaat, dat ie zich rot voelt, pijn heeft of niet lekker in zijn vel zit. We vinden dan dat het onderhand maar afgelopen moet zijn of wel wat minder kan. Van de week sprak ik een hulpverlener in de reguliere gezondheidszorg die het normaal vindt om cliƫnten maar zeikerds of klagers te vinden als ze te lang of te vaak "negatief doen".

Geen "echte" hulpverlener
Het blijft mij verbazen hoe verschillend we omgaan met het "niet functioneren" van iets. De TED talk hieronder is illustrerend. Guy Winch wordt gelijk veroordeeld door mensen als zijnde geen "echte" arts omdat hij een psycholoog is. Immers werkt hij niet met het lichaam .. maar met de psyche. Hij maakt mensen enkel maar psychisch beter.

Mij overkwam gisteren hetzelfde. "Je doet zogenaamde counseling, je bent geen echte hulpverlener..." Enigszins verbaast volgde ik de diverse aantijgingen van mijn reguliere gesprekspartner. Zij was maatschappelijk werker, GGZ agoog en arts in opleiding.. zei ze. Maar ik.. ik was volgens haar geen echte hulpverlener. Ze vond mijn manier van doen maar "zalvend" en ik had een vage opleiding gedaan en geen echte papieren, aldus mijn reguliere collega. Of ik wel eens gehoord had van de confronterende aanpak? Die paste zij regelmatig toe bij haar psychiatrische poly problematische doelgroepen.

Psychische schop onder de kont aanpak
Het laat weer schrijnend triest zien hoe weinig belang mensen en zelfs sommige reguliere hulpverleners hechten aan empathie, begrip, inlevingsvermogen bij een (langdurig) niet goed functionerende psyche. Als iemand niet meer goed functioneert in zijn of haar psyche dan is daar lang niet altijd compassie voor of kennis of inzicht in. Het is ook moeilijker te zien natuurlijk, vooral als je er geen verstand van hebt. Dan zou je zo maar kunnen denken dat iemand met psychische problemen veel beter af is met een verbale "schop onder de kont aanpak" als die zich rot voelt of (psychische) pijn heeft.

Ik vroeg me af wat ze zou doen als ze haar been brak..of als haar wasmachine ratelde...

2 opmerkingen:

Marianne zei

Mooi, bedankt voor het plaatsen van de talk.

Jolande Rommens-Musquetier zei

Graag gedaan Marianne :)