zaterdag 13 juni 2015

Hoe voorkom ik dat ik slachtoffer word van pesten?

Een ingezonden vraag op mijn blogpost van 9 juni 2015 waarin ik vroeg om zelf een vraag te stellen waar de volgende blogpost over moest gaan. Pesten is een hot item. Het pesten begint vaak al vroeg als kinderen naar school gaan en kan zich voortzetten van basisschool naar middelbare school en niet zelden ziet men ook pestgedrag op de werkvloer.

Pesten is helaas iets wat dus niet alleen onder kinderen voorkomt maar ook door volwassenen gedaan kan worden. Maar hoe voorkom je dat pesten? Hoe zorg je er voor dat je op je nieuwe school of bij die nieuwe werkgever niet weer gepest wordt?

Die vraag is niet zo makkelijk te beantwoorden. Pesten heeft vaak te maken met het psychologische spel van macht en onderdanigheid. Wie de macht heeft is vaak de pester en wie de macht heeft weet ook de meelopers aan zijn of haar kant te krijgen, juist omdat de machtige, zo invloedrijk is. Immers willen anderen niet zelf het volgende slachtoffer zijn. Door je af te zetten tegen de machtige pester is het een risico wat je kan lopen, dat jij het volgende slachtoffer bent. Vandaar dat pesters ook zo lang door kunnen gaan totdat er iemand eens ingrijpt .. als er al iemand ingrijpt.

Helaas is het zo dat in bedrijven en organisaties de pester, regelmatig de leidinggevende of manager blijkt te zijn. Deze "leider" is niet zelden aan zijn of haar positie gekomen doordat hij of zij psychisch sterk is en dominantie vertoont. Leiderschapskwaliteiten zijn waardevol voor een bedrijf maar als deze doorslaan in pestgedrag door uitsluiting van iemand, door iemand voortdurend op de huid te zitten of voortdurend (in het bijzijn van anderen) te bekritiseren of vervelend te benaderen, dan wordt er onnoemlijk veel schade toegebracht aan mensen en aan het bedrijf zelf.

Het spreekt voor zich dat op een afdeling waar mensen zich niet veilig en geaccepteerd voelen, zich niet gewaardeerd voelen, er niet zo goed gewerkt kan worden als daar waar het wel een prettig werkklimaat is.

Terug naar vraag.. hoe voorkom je zelf het pesten? Ik zal hieronder een aantal punten zetten die helpend zijn:

1. Geef duidelijk je grenzen aan. Wanneer iets verkeerd aan komt, maak dit bespreekbaar met degene die je op een negatieve manier benaderd. Doe dit volgens het feedbackprincipe dat je vertelt vanuit de "ik" vorm wat je dwars zit. "Ik vind het vervelend als je me telkens op mijn fouten wijst waar anderen bij zijn".

2. Geef duidelijk aan wat je wel en niet wilt. Formuleer op een positieve manier wat je belangrijk vindt, wat je behoeften zijn en hoe je graag behandeld wilt worden. Probeer het woordje "niet" of "geen" te vermijden en hou het bij de gewenste situatie. "Ik zou graag willen dat als ik iets fout doe, dat je me dat onder vier ogen vertelt, dat voelt voor mij prettiger dan als je dit in de groep zegt".

3. Benadruk het gemeenschappelijk aspect van de relatie. "We willen allemaal graag dat het hier goed loopt" of "Het is belangrijk dat we elkaar met respect blijven behandelen ook al zijn we het niet met elkaar eens".

4. Zorg dat je bij een werkgever kan werken waar je zelf een prettig gevoel bij hebt. Klikt het al niet bij het solliciteren of de eerste weken in de nieuwe baan, kijk dan gerust verder waar je je wel thuis voelt of gewaardeerd voelt. Een werkgever die het personeel slecht behandeld is een risico factor voor je psychische gezondheid en brengt schade toe aan jezelf.

5. Ga in gesprek met je leidinggevende of ga desnoods een stap hogerop als dat  niet helpt. Hier heb je wel lef voor nodig en het is een keuze die je kan maken tussen doorgaan in een pijnlijke situatie of proberen de situatie te veranderen.

6. Let op je lichaamstaal en lichaamshouding. Sta rechtop, zorg dat je zelfvertrouwen uitstraalt, ga niet in elkaar gedoken zitten, of met een zachte stem praten. Blijf sterk en zelfverzekerd in je lichaamstaal, praat luid en duidelijk en geef duidelijk aan als je ergens niet mee eens bent. Je mag gerust eens een keer boos worden als iemand te ver gaat en je kwetst of pijn doet.

7. Ga weg uit de situatie als deze hoog oploopt en spreek later problemen uit met elkaar. Neem evt. een derde onafhankelijke partij bij het gesprek of vraag back-up via een vakbondsman of vertrouwenspersoon. Elk goed bedrijf heeft een vertrouwenspersoon in dienst die je kan helpen of adviseren.

8. Als niets meer werkt en het verbetert niet, dan is de beste oplossing om ander werk te zoeken. Trek je het echt niet meer, meld je dan ziek en vertel de bedrijfsarts wat er speelt.

Counseling kan helpend zijn om de gevolgen van pesten aan te pakken en je te helpen om beter te worden. Angstklachten of depressie kunnen dan aangepakt worden en het maakt je sterker en meer zelfverzekerd om de moeilijke situatie aan te kunnen. Het kan je helpen om sterker te worden zodat je minder het risico loopt om opnieuw gepest te worden.

Counseling is ook helpend om pesters bewust te maken van hun gedrag en onderliggende problematiek bij pesters op te lossen. Pesters, pesten doorgaans niet omdat het hen zo goed gaat. Het is vaak een combinatie van projectie en machtsmisbruik wat een grondslag heeft in eerdere negatieve ervaringen of emotionele problemen. Soms zijn pesters zich niet bewust van de schade die ze aanrichten of weten ze niet hoe ze anders en beter kunnen functioneren op een functionele manier.

Mocht je er met je collega of baas niet uit komen dan is mediation nog een manier om de arbeidsrelatie te verbeteren of op een goede manier te beĆ«indigen.  Een mediator kan helpend zijn om arbeidsconflicten op te lossen. Minerva Counseling en Mediation biedt mediation aan en is gespecialiseerd in conflictmanagement.

Geen opmerkingen: