donderdag 21 mei 2015

De contraproductieve reflex.. waar je tegen vecht wordt erger

Interessant boek van Jan Geurts zit ik daar te lezen. Verslaafd aan Liefde.. en gelijk lees ik iets wat me een aha momentje oplevert. Het gaat in het eerste hoofdstuk over de contraproductieve reflex. Dat klinkt heel ingewikkeld maar het is eigenlijk kinderlijk eenvoudig. Zoiets als: "waarom begreep ik dat niet eerder?"

De contraproductieve reflex gaat over gedrag dat we vertonen als we iets doen wat op korte termijn een verlichting oplevert van angst of pijn. Het gedrag dat we dan vertonen, is echter contraproductief of disfunctioneel gedrag zoals we het in de counseling ook wel noemen. Op de lange termijn werkt het tegen je en versterkt het net datgene waar je nou juist vanaf wilde..

Verslavingen
Jan geeft het voorbeeld van verslavingen. Mensen raken aan de alcohol verslaafd omdat het hen een roesachtig gevoel geeft. Het zorgt er voor dat je minder geremd bent als je angst hebt voor anderen of gezelschappen. Je gebruikt alcohol eerst om spontaner en uitgelatener te kunnen zijn maar op den duur kan je niet meer zonder en voel je je nog ellendiger als je geen alcohol gebruikt omdat je je dan geremd voelt en onthoudingsverschijnselen gaat krijgen.

Medicatie
Hetzelfde effect krijg je vaak met medicatie die verdovend werken. Je voelt de angst of pijn niet meer en dat kan voor dat moment heel erg prettig zijn. Echter zonder de medicatie kan je op den duur helemaal niet meer functioneren en dat maakt het wel heel vervelend. Of je vlakt zo af van de anti depressiva dat je niets meer voelt, ook niet voor je partner en het loopt op een scheiding uit.

In de liefde
Als je relatie niet meer zo soepel loopt en je wilt meer aandacht van je partner dan kan het zijn dat je die aandacht gaat vragen door negatief gedrag. Door te klagen over het feit dat hij je te weinig aandacht geeft of door te verwijten dat hij er nooit is, teveel met zijn hobby of werk bezig is, etc. Met als gevolg dat je partner het niet zo prettig meer vindt om bij jou te zijn.. en nog vaker zich uit de voeten maakt.. Contraproductief dus.

Energiedrankjes
Je ziet het ook bij jongeren die energiedrankjes drinken om zich fitter te voelen. Koffiedrinkers doen het ook wel. De cafeïne boost is tijdelijk en daarna zak je weer terug naar het oude niveau of er nog onder omdat je veel meer energie hebt verbruikt dan normaal. Op den duur kan je niet meer zonder zo'n oppepper..

Eigenlijk komt het er op neer dat alles wat je krampachtig probeert weg te houden of waar je je heel hard tegen verzet of tegen aan het vechten bent, juist dubbel zo hard terug komt doordat je gedrag vertoont wat het juist in stand houdt. Wat het juist op de lange termijn erger maakt terwijl het lijkt alsof het verlichting brengt.. maar dat is een illusie. Dat is in het kort de contraproductieve reflex.

Om er vanaf te komen is een eerste stap je bewust te worden van het patroon en de onderliggende motivatie of beweegredenen. Daarna is het belangrijk om ander gedrag aan te gaan leren. Counseling kan je hier prima mee helpen.

Geen opmerkingen: