woensdag 25 maart 2015

Codependentie, in de rol van de redder zitten

Wikipedia zegt: Codependence (of codependency; Engels voor medeafhankelijkheid) is een aanduiding voor een psychische aandoening die voorkomt bij mensen die in hun jeugd vaak opgegroeid zijn in disfunctionele gezinnen waar zij op de één of andere wijze onvoldoende in hun gezonde basisvoorwaarden en behoeften zijn ondersteund.

Vaak is er sprake van een achtergrond van verwaarlozing, mishandeling of misbruik. In voorkomende gevallen is er sprake geweest van een verslaving die in de familie heeft gespeeld.

Codependentie is een aandoening waarbij volwassen mannen en vrouwen moeite hebben om op een functionele wijze om te gaan met de volgende vijf basisthema's:
  1. moeite om een gezonde eigenwaarde te ontwikkelen
  2. moeite om gezonde grenzen te hanteren en aan te houden
  3. moeite om op een functionele manier om te gaan met leerprocessen, fouten maken, zich te kunnen ontwikkelen
  4. moeite om voor de eigen volwassen behoeften te zorgen
  5. moeite om op een functionele en gepaste wijze uiting te geven aan de eigen gevoelens en waarheid

Codependente mensen hebben een aantal strategieën ontwikkeld in hun jeugd waaraan ze als volwassene vaak nog te herkennen zijn:
  • Ze denken en voelen zich verantwoordelijk voor andere mensen, voor hoe anderen zich voelen, hoe anderen denken, wat anderen doen, willen, nodig hebben en voelen zich verantwoordelijk voor hun welzijn.
  • Ze voelen makkelijk angst, medelijden en voelen zich soms zelfs schuldig als anderen een probleem hebben.
  • Ze voelen boosheid als hun hulp niet werkt of als het ineffectief is.
  • Ze anticiperen op andermans behoeften, hebben een grote zorgdrang.
  • Ze vragen zich vaak af waarom anderen die zorg niet voor hen hebben.
  • Ze zeggen vaak "ja" als ze eigenlijk "nee" bedoelen, ze doen dingen die ze eigenlijk niet willen doen of doen meer dan een ander of wat een ander eigenlijk zelf zou moeten doen.
  • Ze zijn erg bezig met het "pleasen" van anderen en cijferen zichzelf daarbij makkelijk weg.
  • Voelen zich vaak verdrietig omdat ze hun hele leven voor anderen klaar staan maar niemand staat voor hen klaar.
  • Voelen zich vaak aangetrokken door behoeftige types.
  • Voelen zich makkelijk verveeld, leeg of waardeloos als er geen crisis in hun leven is, als er geen probleem is om op te lossen of iemand is om te helpen.
  • Vinden het moeilijk anderen te laten zijn die zij zijn of om dingen te laten gebeuren, zoals het gebeurt. Willen grip hebben of invloed blijven uitoefenen, of willen blijven helpen.
Het is een overlevingsmechanisme wat ontstaan is in de jeugd omdat hiermee goedkeuring of warmte, liefde of geborgenheid te winnen was. Of.. in het slechtste geval, te voorkomen dan men mishandeld werd. Dat het rustig bleef thuis..ze liepen vaak op eieren. Dit mechanisme zet zich door in de latere volwassenheid in relaties en dit is moeilijk om los te laten. Mensen met codependentie voelen zich vaak minder of niets waard als ze niemand hebben om voor te zorgen of waar ze in hun bekende reddersrol kunnen zitten. De helper, de redder is hen op het lijf geschreven. Ze hebben supergevoelige antennes ontwikkeld om elk signaaltje van onrust te bespeuren en hier gelijk op in te spelen. Immers was dat hard nodig toen ze nog jong waren. 

Komen ze een psychisch gezonde man of vrouw tegen dan vinden ze die al gauw saai. Immers heeft die niets van ze nodig en dat voedt hun behoefte tot zorgen, redden en helpen niet. Er is geen "klik" met een psychisch gezond persoon want ze weten niet zo goed hoe ze daar een relatie mee aan kunnen gaan zonder te hoeven redden of helpen. Het vervult niets, ze zijn niet "nodig". Dat maakt het zo lastig.

Om dit mechanisme te stoppen en een andere "klik" te maken met mensen die geen redder nodig hebben, is erg lastig en vraagt een behoorlijk inzicht en erkenning van het probleem. Verwerking van het verleden is een eerste prioriteit. Het loslaten van oude denkpatronen, gedragspatronen en durven experimenteren met nieuwe gedragingen vraagt een behoorlijke inspanning van mensen die codependent zijn. Of je er helemaal af komt, is maar de vraag.. je kan er wel beter mee leren omgaan en bewust andere keuzes maken. Dit is vaak erg hard werken aan jezelf. Een stuk counseling is hierin wel een aanrader.

Verander je leven, begin bij jezelf!

Geen opmerkingen: