woensdag 18 februari 2015

Stop, denk, doe... de stoplichtmethode

De stoplichtmethode is een methode die geschikt is voor kinderen en mensen die het moeilijk vinden om een keuze te maken als ze erg emotioneel zijn. Vaak gaat het dan om boos zijn, agressief reageren.

Ieder mens heeft een reactie keuze moment. Dat reactie keuze moment zit als je het vergelijkt met een stoplicht bij het oranje/gele licht. Dat is het moment dat je nog kan kiezen wat je doet.

Veel mensen die last hebben van boosheid zeggen dan: "ja maar bij mij is dat moment er niet hoor". Ik ga van 0 tot 100 in een paar seconden. In werkelijkheid gaan ze niet van groen zo snel naar rood maar wat is er dan wel aan de hand?

Het probleem is dat ze het moment van oranje/geel niet herkennen. De spanning loopt op maar dit gaat onbewust. Wellicht dat ze niet voelen dat ze gespannen raken, dat ze boos worden, dat ze het niet meer zo leuk vinden. Misschien wel omdat het weg geredeneerd wordt of omdat het kleiner gemaakt wordt of afgedaan wordt met: "het is niets, laat maar" of "stel je niet zo aan" of "het is niet zo erg".

Ondertussen is er wel een negatief gevoel. De spanning bouwt zich op. En net als met een fluitketel die langzaam aan de kook gebracht wordt, komt er druk op de ketel te staan. Er ontstaat een soort stapeleffect. Frustratie op frustratie, irritatie op irritatie, spanning op spanning. Tot het zoveelste incident zich aanmeldt en dan ontploft iemand. Dat ontploffen gebeurt echter nooit zomaar. Daar is dus het nodige aan vooraf gegaan en wil je niet telkens die frustratie voelen en beter omgaan met boosheid dan is het allereerst belangrijk te (h)erkennen dat er frustratie is. Dat er telkens iets gebeurt wat je eigenlijk niet zo leuk vindt, of helemaal niet wilt. Te (h)erkennen dat je spanning voelt opkomen. Dat je misschien wel teleurgesteld of verdrietig voelt, afgewezen of niet gehoord. Wat doet je lichaam? Verstart het? Bal je je vuisten, knars je met je tanden, voel je je meer gespannen of klem je je kaken opeen?

Het stoplicht heeft een groen licht. Dit is het licht van: Ik voel me capabel en competent. Ik heb mezelf in de hand. Het gaat goed of ik kan het aan. Dit is de "doe" modus als het gaat om keuzes maken en gedrag laten zien wat helpend is, wat werkt en functioneel is. (Groen ik ga het doen).

Het oranje/gele licht is het licht van: Ik voel spanning opkomen. Er gebeurt iets wat ik niet fijn vind. Dit is een situatie die uit de hand kan lopen maar dat wil ik voorkomen. Waar ben ik bang voor? Welke hulp heb ik nodig? Blijf ik in de situatie of loop ik er uit weg. Wat kan ik doen (Oranje wat kan je?)

Het rode licht staat voor STOP. De spanning is heel hoog nu er dreigt een boze uitbarsting of er is al een uitbarsting gaande. Belangrijk is om hier de schade te beperken en eigenlijk te voorkomen dat het rood wordt. Het hormoon adrenaline is in het bloed gebracht en dat maakt dat er dadendrang ontstaat. Angst en boosheid regeert en neemt het rationeel denken over. De vecht, vlucht of vries reactie is in werking getreden en als het om relationele problemen gaat, is het nu van belang om schade te beperken en geen dingen te doen waar je later spijt van krijgt. Bij rood is het doorgaans het beste om uit de situatie proberen te komen en zo min mogelijk (verbaal) geweld te  gebruiken om te voorkomen dat je later spijt krijgt van wat je gedaan hebt.

De stoplichtmethode helpt je om te begrijpen hoe boosheid zich opbouwt en werkt. Heb je moeite met het omgaan met boosheid, blijf er dan niet mee rondlopen maar zoek hulp. Zorg dat je jezelf weer in de hand krijgt of dat je  je kind leert wat er van binnen gebeurt en hoe je daar beter mee om kan gaan.

Minerva Counseling kan hulp bieden in het omgaan met agressie en boosheid. Neem contact op via email: minervacounseling@gmail.com

Geen opmerkingen: