maandag 3 november 2014

Mensen zijn wat ze als kind geleerd hebben


Nature versus Nurture. Het verhaal van de genen en de opvoeding. Wat zit in je en wat is aangeleerd? In de psychologie wordt dit onderzocht door gedragsonderzoek te doen en te kijken naar kinderen in de diverse ontwikkelingsfasen in relatie tot de situatie waarin ze leven. Met name bij tweelingen die gescheiden zijn opgegroeid is dit het meest interessant want zij zijn genetisch gelijk aan elkaar. De verschillen die ze dan hebben komen uit opvoeding en de omgeving waar ze zijn opgegroeid.

Wat we leren, leren we van onze verzorgers en daarna van onze familie, leraren, vriendjes en kennissen. We leren door te observeren, we leren door straf die we krijgen, we leren doordat we ergens plezier van ervaren, we leren door te imiteren en te oefenen met nieuw of ander gedrag. We leren door te lezen, kennis op te doen en door fouten te maken (trial and error).

De wereld om ons heen is onze leerschool en van elk mens of situatie haal je wel weer een leerervaring. Voeg je iets toe aan je ervaring en beleving. Je stopt het in je hoofd bij al je andere feiten, weetjes en informatie uit het verleden. En op een goed moment komt dat er in bepaalde combinaties weer uit afhankelijk van de situatie waar je je dan in bevindt of met wie je in gesprek bent.

Het is logisch dat negatieve ervaringen doorgaans negatief gedrag opleveren en positieve ervaringen positief gedrag. Wil je de cirkel van negatief gedrag doorbreken en ombuigen naar positief gedrag dan is dat nog een hele klus. Dat is bij kinderen al niet makkelijk en als het om een volwassene gaat blijkt het nog moeilijker te zijn om ander of nieuw gedrag aan te leren aangezien de hoeveelheid "oude informatie" behoorlijk groot en star kan zijn. Het vraagt enige flexibiliteit, doorzettingsvermogen en vertrouwen om dan te willen en durven veranderen. Het vraagt inzicht en bewustmaking van de noodzaak om te veranderen.. en uiteindelijk vraagt het moed om de onzekerheid, chaos en angst te durven ondergaan om die verandering mogelijk te maken.

Toch kan verandering ook leuk, plezierig en prettig zijn. Met het doel voor ogen wordt het makkelijker om vol te houden en ligt er iets positiefs in het vooruitzicht. De stapjes er naar toe kunnen avontuur worden, een mooie reis waarin lief en leed doorleeft worden zonder dat het ondraaglijk zwaar wordt.  Counseling kan je die reis bieden maar alleen voor wie durft ;)


Geen opmerkingen: