maandag 17 november 2014

Emoties zijn de baas!




Psychologisch onderzoek laat ons steeds meer zien hoe de menselijke geest werkt. En vaak werkt die geest toch net even anders als dat we zelf dachten. We denken vaak heel veel controle te hebben over ons denken en over wat we kiezen maar niets is minder waar.

Heb je wel eens geprobeerd om een dag lang al je gedachten bewust te denken? Welke gedachten heb je nu echt gekozen? Of kwamen ze gewoon even je bewustzijn in "waaien" en gingen ze ook weer vanzelf weg? Had je controle over je gedachten en zo ja, lukt het je dan ook om eens vijf minuten lang geen gedachten te hebben? Gewoon niets in je hoofd.. rust, stilte.. geen woorden, geen beelden, geen ideetjes..

Mensen die piekeren of tobben weten al hoe dwingend gedachten kunnen zijn. Dat je die gedachten niet zomaar aan of uit kan zetten is pijnlijk duidelijk. Die piekergedachten komen maar gaan niet meer zo maar weg. Het zelfde geldt voor dwanggedachten. Daarmee is onze denkgeest ons de baas. Je hebt het niet meer zelf (wie is dat zelf?) voor het zeggen maar de gedachten dwingen je dingen te denken of te doen (dwanghandelingen).

Gedachten zijn niet wie jij bent. Ze komen en gaan.. en als jij je gedachten was.. dat kwam jouw persoonlijkheid.. en dan ging jouw persoonlijkheid en verdween uit je bewustzijn, net als je gedachten. Maar hoe zit dat dan met keuzes maken? Hoeveel grip en controle hebben we nou werkelijk op keuzes maken?

Nou niet al teveel.. ook al denken we van wel. Het blijkt dat we met ons denken, heel veel denken. Denken te weten, denken te kiezen.. maar uiteindelijk kiezen we doorgaans voor datgene wat ons een goed gevoel geeft. Dan kan het denken nog zo schreeuwen dat het beter is dat.. of logischer als we zus en zo doen.. en soms schreeuwt dat denken niet eens.. Dan is het stil of fluistert het.. en is het ons gevoel dat duidelijk de richting aan geeft. Het blijkt dat gevoel de baas is. Of je je dat nou bewust bent of niet.

Als we kiezen.. kiezen we op gevoel. We kiezen op basis van emotie. Deze ingesleten gewoonte komt uit de oertijd waarin we primair reageerde op gevaar, voedsel of voorplanting. Angst maakte dat we tot actie kwamen en vluchtten of vochten. Een aantrekkelijke prooi of rijp fruit maakte dat we gelijk aan eten dachten, je weet maar nooit wanneer je weer je volgende maaltijd kon vinden.. en seks.. tja.. dat is de enige manier om je nageslacht met jouw genen te verzekeren. Elke soort wilt graag blijven bestaan, seksuele aantrekking, gevoelens van opwinding en lust, zijn sterk. Onze partner kiezen we vaak niet bewust maar in een vlaag van verliefdheid waarin we een totaal vertekend beeld hebben van iemand.. geen denken aan dus.. maar puur gevoel, emotie..

Hoe nuchter we ook denken te zijn.. de emoties is de baas. De emotie is de echte drijfveer van ons gedrag. De emotie en het gevoel bepaalt of we werkelijk in actie komen en hoe we dat doen.. vandaar ook dat we soms niet zo goed meer snappen waarom we iets nou eigenlijk gedaan hebben of zeggen: "wat stom.. ik wist heus wel dat..."

Je kan een heel plan hebben bedacht, slim, rationeel en mooi door timmert. Als je emotie en gevoel er niet achter staat is de kans aanwezig dat het niet gaat lukken. Je gevoel en ratio dienen bij voorkeur op een lijn te zitten.  Lukt dat niet dan heb je vaak een probleem om iets naar tevredenheid voor elkaar te krijgen. Het is dan belangrijk dat je onderzoekt waar het mis ging en hoe je je gevoel op een lijn kan brengen met wat je wilt bereiken. 

Geen opmerkingen: