dinsdag 12 augustus 2014

Moraal versus Empathie


Religie, geloof en levensovertuigingen zijn vaak gebaseerd op morele regels. Gedragsregels, geboden en verboden. Dat wat je wel en niet moet of mag doen. Vaak bestaat een religie uit een boek met morele verhalen over goed en kwaad met daarin verweven deze regels. De verhalen gaan over mensen en over goed en fout gedrag. Heel vaak zie je dat deze verhalen nogal gedateerd zijn en duidelijk in een andere tijd en cultuur zijn ontstaan. Gebaseerd op oude normen en waarden met leefregels die toen golden en soms tot in het heden worden door getrokken alwaar ze soms praktisch onuitvoerbaar zijn of sterk in strijd zijn met de huidige moraal en denkwijzen.

Dit laatste kan ernstige conflicten geven. Conflicten binnen in het denken en de gevoelswereld van een persoon of een groep mensen maar ook conflicten daar buiten waarbij een verschil in geloofsbeleving nogal eens de reden kan zijn om elkaar naar het leven te staan.

De basis van een geloof of religie blijft evenwel gaan over goed en fout. Een goed of een slecht mens zijn en de keuze die een mens heeft om ergens voor te kiezen, om het onderscheid te maken. Dat begint al vaak bij de eerste verhalen van een geloof en loopt als een rode draad door ieder verhaal. Echter wat goed of fout is kan verschillen per situatie, per tijdsgeest en per cultuur. Wat in Indonesië of Turkije sterk afgekeurd wordt kan in Nederland of Engeland sterk de voorkeur genieten. Iemand een hand geven bijvoorbeeld als vrouw. Dat doe je in het Westen met een stevige handdruk en door oogcontact te maken waarbij je iets vriendelijks zegt. In Oosters georiënteerde culturen dient een vrouw geen hand te geven of slechts op een onderdanige manier waarbij elke vorm van oogcontact vermeden wordt want iemand aankijken wordt als zeer brutaal en uitdagend ervaren.

Uiteindelijk maakt het niet zoveel uit hoe je elkaar een hand geeft.. om maar eens een voorbeeld te noemen. Er is geen specifieke goed of fout gedrag. Het gaat er meer om wat je met het gedrag wilt uitdrukken. De intentie van het gedrag. Zolang deze empathie uitstraalt en met empathie wordt gedeeld dan is het eigenlijk altijd beter dan wanneer het vijandig en agressief wordt gedaan. Het gaat meer om wat ons verbindt, waar we samen op kunnen trekken en het prettig voor elkaar kunnen maken dan om waar we elkaar het leven zuur kunnen maken of elkaar pijn doen uiteindelijk. Daar heb je geen religie of geloof voor nodig.. toch?

2 opmerkingen:

bluppie13 zei

Religie is vaak een door de politiek gemaakte kans om via het geloof van mensen te heersen. Bijvoorbeeld de bijbel staat vol fouten en verwijzingen die de schrijvers over het hoofd hebben gezien bij het maken van dat boek. Het was dan ook een Romeinse keizer die beloofde om de christenen te omarmen als hij de oorlog won en zijn vrouw en een paar op macht beluste monniken hebben toen alles verzameld wat er nu in staat. Ook zorgden ze er voor dat de man centraler kwam te staan om ook in huis te kunnen heersen. Dat dit al een oude manier is om om te gaan met je onderdanen blijkt uit het oude testament waar bijna alles op mannen is geënt en de vrouw slechts mee mag doen als overspelig en zondig persoon. Dat de oorspronkelijke boeken en verhalen uit het matriagaat stammen is helaas maar bij een enkeling bekend. Gelukkig wordt er door internet en TV meer aandacht aan gegeven waardoor er steeds meer mensen wakker worden.

Jolande Rommens-Musquetier zei

Mooi hoe je dit beschrijft en uitlegt! Zeker is het waar dat bij het vertalen van de diverse boeken telkens weer dingen werden aangepast naar gelang men toentertijd belangrijk vond. De macht van de man en de steeds bescheidener rol van de vrouw is inderdaad ook op deze manier ontstaan. Het kwam mannen wel goed uit in die periode dat ze zichzelf deze macht toe eigende door vrouwen als zondig, overspelig of onmondig weg te zetten. Gelukkig leven we nu in een tijdperk waarin dit steeds meer wordt rechtgezet, alhoewel dit nog lang niet in alle religies en culturen het geval is.