woensdag 27 augustus 2014

HSP hoogsensitief persoon; de documentaire Sensitive



Universitair docent psychologie en psychotherapeute Elaine Aron is een voornaam onderzoeker die het fenomeen hoogsensitiviteit (HS) voor het eerst eens psychologisch goed onderzocht heeft. Ze heeft gekeken naar wat hoogsensitieve personen onderscheid van gewone mensen en hoe het zich onderscheid van andere prikkelverwerkingsafwijkingen. Het zou erg leuk zijn als boven geplaatste trailer van de documentaire Sensitive met haar uitleg er in, daadwerkelijk op de markt komt. Jij kan daar ook aan bijdragen middels crowdfunding via deze site.

Vaak wordt HS verward of in verband gebracht met autisme. Autisme wordt gezien als een psychische stoornis, HS is geen psychische aandoening. Tenminste misschien wel "nog niet" want in de huidige DSM V is al heel veel nu een psychische aandoening.  Autisme, ADD, ADHD en HSP hebben echter wel overeenkomsten en die zit 'm in de prikkelverwerking.

De hersenen worden dagelijks miljoenen keren geprikkeld door allerlei interne en externe prikkels. Geluiden, beelden, gevoelens, smaak, reuk, onbalans, spierbewegingen, tast, teksten, taal, kleuren, eten, stofjes etc.etc. Deze prikkels komen via de zintuigen binnen en worden doorgaans voor 98% automatisch weggefilterd door de hersenen. Als we immers alles continu bewust zouden moeten zijn dan worden we daar helemaal overbelast door. Immers als je voortdurend je grote teen, je linkerbil, de tv, de geur van gebakken vlees, een hond die bij de buren blaft en de computer die popups geeft, voelt, ruikt, ziet, hoort... dan kan je niet leven. Die wegfiltering van de hersenen is dus heel belangrijk om normaal te kunnen leven.

Bij HSP, ADD, ADHD en autisme is echter die prikkel filtering wat afwijkend van normale hersenen. De manier waarop er gefilterd wordt is verschillend, de hoeveelheid die gefilterd wordt is anders en wat daardoor ervaren wordt en niet ervaren wordt is verschillend.

HS mensen hebben minder scherp afgestelde filters. Ze nemen heel veel waar. Ze ervaren meer dan een gemiddeld persoon en hebben daarom sneller iets door, voelen iets eerder aan of zijn ze ergens al snel overgevoelig voor. Het is sneller teveel, ze zijn vaak ook sneller moe en kunnen niet zo lang iets hebben dan een ander. Het grote verschil echter met bijvoorbeeld autisme is dat ze heel empathisch zijn, mensen goed aanvoelen en erg sfeergevoelig zijn. Autistische mensen hebben problemen met empathie, sociale context en het zich verplaatsen in de positie van een ander en HS mensen zijn hier juist vaak heel goed in en hebben scherp  in de gaten hoe een ander zich voelt of wat die nodig heeft.

HS mensen houden vaak van rust, trekken zich geregeld terug om even te bekomen van al die prikkels. Ze hebben vaak een sterk gevoel van rechtvaardigheid en kunnen slecht tegen onrecht. Verder zijn ze makkelijk allergisch of hebben ze eczeem, astma of  overgevoeligheidsreacties op medicatie. Ze schrikken makkelijker en kunnen lang niet altijd tegen harde geluiden, drukke omgevingen en veel verschillende indrukken. Je vindt ze daarom vaker in de natuur en op zichzelf omdat ze dan even een time-out nodig hebben.

Zelf ben ik een HSP. Ik heb diverse testen gedaan en elke keer blijkt dat ik hoogsensitief ben. Het verklaarde voor mij veel om dit te weten omdat het duidelijk maakte waar bepaalde tegenstellingen in mijn karakter vandaan kwamen. (Iets wel leuk vinden maar niet lang kunnen volhouden). Tevens begrijp ik nu waarom ik niet lang in een drukke of lawaaierige omgeving kan verblijven en hoe dat het komt dat ik daar heel erg prikkelbaar van wordt naarmate het te lang duurt.

Uiteindelijk kan hier door een overload situatie ontstaan waarvan ik dan weer moet "afkoelen" door me terug te trekken in mezelf, even rust te zoeken, stilte te vinden om me heen. Herkenbaar voor mij was ook de overgevoeligheid voor kledingstoffen, voedingsstoffen en medicatie waarvan ik heel snel uitslag, eczeem of diarree van krijg.

Als HSP functioneer ik vele malen beter in een op een situatie dan in langdurige groepssamenwerking. Ik ben niet het type voor een kantoortuin of drukke binnenstad. Ik woon het liefst rustig in een dorp of buitenwijk, ik heb graag een rustige werkomgeving en weinig omgevingslawaai (dus liever geen radio aan etc.)

Als je HSP bent is het belangrijk dat je weet dat je HS bent. Dat je dit hebt en dat je daar je leven op kan inrichten en aanpassen. Doe je dat niet dan hebben stress en spanningen al snel vat op jou. Je raakt makkelijk uit balans en voelt je dan heel makkelijk moe of overprikkelt. Heb je erg last van je sensitiviteit overweeg dan eens coaching hiervoor bij Minerva Counseling. Aangezien ik zelf een HSP ben, weet ik heel goed hoe het is om HS te zijn en waar je tegen aan loopt als ervaringsdeskundige.

Geen opmerkingen: