dinsdag 15 juli 2014

Psychisch onderhoud

Als je auto kapot gaat dan breng je hem naar de garage.. en als je wasmachine kapot gaat, dan laat je een monteur komen.. zei iemand in de psychologie groep van Facebook. Een mooie uitspraak die me aan het denken zette. Het klopt.. en als je fiets kapot gaat en het is je enige vervoermiddel dan ga je die ook maken, evenals een gebroken been waarmee je naar het ziekenhuis gaat voor wat gips en krukken.

Maar wat nou als je psychisch niet meer zo goed functioneert? Als je "kapot" gaat omdat je zoveel stress ervaart dat je niet meer alles af krijgt, slecht slaapt en last krijgt van angst gevoelens of een hoge bloeddruk. Of je hebt last van langdurige somberheid, geen energie of fut meer hebben om iets te doen, nergens meer van te kunnen genieten.. wat doe je dan? Veel mensen doen er lange tijd niet zo veel aan. Ze blijven tobben en lopen maar door met hun klachten.. ze praten er soms met anderen over.. tevergeefs of met een tijdelijk effect.

Waardoor komt het nu dat mensen met psychische klachten zo lang door blijven lopen?

Allereerst is er de taboe. Je praat er al niet makkelijk over. Het is "zwak" om te zeggen dat je het niet zo goed meer aan kan. Wat zouden de buren van je denken als je vertelt dat je elke dag met lood in je schoenen naar je werk gaat.. dat je het nog nauwelijks op kan brengen.. en wat zouden je collega's er van zeggen? Of je baas? Stel je voor dat ze zeggen dat je "gek" bent als je niet meer de straat op durft of moeite hebt een gesprek aan knopen met iemand die je tegenkomt.

Een andere reden is een financiële reden. Omdat psychische zorg steeds minder vergoed wordt door ziektekostenverzekeringen en er een fors eigen risico is, laten mensen het makkelijker er bij zitten. Relatie problemen en problemen met betrekking tot het werk (terwijl dit de meest voorkomende oorzaken zijn) worden al helemaal niet meer vergoed en al het andere wordt steeds meer aan banden gelegd om goedkopere zorg te kunnen leveren ten gunste van verzekeringsmaatschappijen. Bezuinigingen maken dat individuele zorgverleners niet meer kunnen leve(re)n voor de tarieven die ze nog mogen berekenen willen ze niet met verlies blijven zitten of zelf onverzekerd blijven. Als je dan als cliënt moet kiezen tussen psychische zorg of een tas met boodschappen dan wordt het toch al gauw de boodschappen.

Verder is er nog een probleem met toegankelijkheid. De reguliere GGZ kent langdurige wachtlijsten voor diverse hulpverlening in de psychische gezondheidszorg. Omdat ze een monopolie positie hebben verworven in verzekeringsland hebben ze al veel kleine zelfstandige zorgverleners er uit geconcurreerd. Ze zijn vaak als enige instantie overgebleven met goedkope contracten waardoor ze zelf ook lang niet meer alles kunnen doen en leveren als ze zouden willen. Cliënten die hun zorg graag vergoed zien wachten noodgedwongen lang op een behandeling die ze bij een niet gecontracteerde zorgverlener niet kunnen betalen of vergoed krijgen tenzij je een restitutiepolis hebt.

En dan is er nog het proces zelf. Een psychisch genezingsproces is vaak hard werken. Niet zo leuke dingen onder ogen komen, emoties en gevoelens die je liever weg stopt naar boven halen en veranderingen bewerkstelligen. De meeste mensen vinden veranderingen eng en vervelend. Dat is de natuur van mensen. Liever blijven veel mensen in een slechte situatie hangen dan dat ze de verandering in moeten gaan die ze onzekerheid, chaos en moeilijkheden brengt, zelfs al is het een verbetering als ze er eenmaal doorheen zijn. Het is het principe van pijn vermijden en plezier vermeerderen wat ons parten speelt en ons tegenhoudt.

Toch is een stukje psychisch onderhoud op zijn tijd, vooral als er iets "kapot" is van levensbelang. Depressie leidt niet zelden tot suïcide gedachten en gedrag en angststoornissen of dwangproblemen kunnen zo belemmerend zijn dat de kwaliteit van leven sterk achteruit gaat en normaal functioneren niet meer mogelijk is met alle negatieve gevolgen van dien (relatie problemen, problemen op het werk, problemen met dagelijkse taken en verantwoordelijkheden). Het is belangrijk dat je je psyche in goede conditie en gezond houdt..Net als dat je wasmachine goed moet wassen en je auto of fiets je daar heen brengt waar jij graag wilt zijn zo heb je je psyche nodig om in je leven goed te kunnen functioneren. De vraag is wat heb je daar voor over? Waar wil jij graag echt geholpen worden? Of ga je voor het pad wat voor jou wordt voorgeschreven door de verzekeringsmaatschappij?

4 opmerkingen:

Dorine zei

Wat kan je het beste doen als je accu niet meer optimaal werkt?
Aangezien dat ik steeds langer bezig ben om mijn auto op te starten ben ik benieud waar ik nieuwe accu's kan halen voor de snelle start?

Jolande Rommens-Musquetier zei

Helaas is er geen Halfords of Kwikfit als het gaat om menselijke accu's. Je zal het moeten doen met de accu die je vanaf je geboorte hebt meegekregen. Een goede balans tussen ontspanning en inspanning is daarin heel belangrijk. Als je accu niet meer zo goed werkt voor een snelle start dan is het van belang dat je goed uitrust en op tijd ontspant. Daarbij zal bij het dagje ouder worden, sowieso wat meer herstel nodig zijn van inspanning.

Probeer te kijken waar jij de winst kan halen als het gaat om het vullen van de accu. Welke stressfactoren kan je verminderen of uitschakelen en hoe kan je meer ontspanning en plezier terug krijgen in je leven waardoor je accu lekker op laadt.

Luc zei

Jammer genoeg zijn wij niet net zoals een auto! Als er iets beschadigd is om het dan te laten repareren. Gelukkig leren we wel met z'n alle om te genieten van het leven!

Jolande Rommens-Musquetier zei

Mooi gezegd Luc!