zaterdag 22 maart 2014

Van onbewust onbekwaam naar onbewust bekwaam

Ik loop door een straat en er is een diep gat in het trottoir

ik val er in, ik ben verloren en ik ben radeloos,
het is mijn schuld niet
het duurt eeuwig om een uitweg te vinden


Ik loop door dezelfde straat er is een diep gat in het trottoir
ik doe alsof ik het niet zie, ik val er weer in,
ik kan het niet geloven dat ik op dezelfde plek ben

maar het is mijn schuld niet
het duurt nog lang voordat ik eruit ben

Ik loop door dezelfde straat er is een diep gat in het trottoir
ik zie dat het er is en ik val er weer in, het is een gewoonte
mijn ogen zijn open en ik weet waar ik ben
het is mijn eigen schuld en ik kom er direct weer uit


Ik loop door dezelfde straat, er is een diep gat in het trottoir
ik loop er om heen

Ik loop door een andere straat


Als we iets aanleren dan doen we dat in stapjes. Of dat nou leren lopen of leren zwemmen of leren praten is. Een leerproces gaat met vallen en opstaan. Vaak zijn we ons niet eens bewust dat we iets niet kunnen. Dit is de fase van onbewust zijn en onbekwaam zijn. We kunnen het niet en we weten dat niet. Dingen gaan fout en we geven er soms zelfs anderen de schuld van dat ze fout gaan i.p.v. te kijken wat we er zelf aan kunnen doen.

De volgende fase is dat we er achter komen dat er telkens iets mis gaat in ons leven. Dat we iets willen bereiken maar het nog niet kunnen. We hebben die vaardigheid nog niet aangeleerd. We weten nog niet hoe het moet. We zijn ons hier wel bewust van maar het lukt ons nog niet. Je bent dan bewust maar onbekwaam. Ook in deze fase kan het zijn dat we anderen de schuld geven van onze onbekwaamheid.

Dan komt fase nummer drie. We beginnen te begrijpen dat we zelf invloed uit kunnen oefenen op hetgeen we willen. We merken dat bepaalde handelingen een meer gewenst resultaat opleveren. Het gaat nog niet altijd even goed maar we kunnen door veel te oefenen, een nieuwe vaardigheid aan leren. Dit gaat met vallen en opstaan. Soms lukt het al wel en dan weer niet. De vaardigheid onder de knie krijgen is iets wat een kwestie is geworden van ons eigen leervermogen. We zijn bewust onbekwaam en soms heel even bewust bekwaam.

Het moment breekt aan dat we iets geleerd hebben. We weten waar de valkuilen zitten, we weten wat we moeten doen. Behendig omzeilen we mogelijke valkuilen en overwinnen ook de grotere uitdagingen. We zien wat er op ons af komt. Dit is de fase waar je bijvoorbeeld kan autorijden maar het nog heel bewust doet en het is nog erg vermoeiend om allemaal tegelijk te doen. Richting aangeven, koppeling intrappen, terugschakelen naar zijn twee, koppeling op laten komen, spiegels kijken, naar links kijken, naar rechts kijken, naar links sturen met een grote bocht etc. Je bent dan bewust bekwaam.

De allerlaatste fase is die van onbewust bekwaam zijn. Je hoeft er niet meer bij na te denken. Het gaat vanzelf. Je doet het automatisch, het is een routine geworden, je weet niet beter meer. Je rijdt auto en plotseling ben je al thuis of je schrijft iets op zonder er bij na te denken hoe je het moet schrijven, je brengt die beker zonder te knoeien naar je mond en drinkt 'm leeg.

En soms... kies je een ander pad, iets wat je nog beter ligt. Je vervolmaakt je vaardigheden, je kent meerdere alternatieven en je kan maar kiezen voor welke oplossing je kiest.

Dat is het menselijk leerproces. En wat leert dat ons? Het leert ons dat wil je iets echt goed onder de knie krijgen, jezelf de tijd moet geven om fouten te mogen maken. Dat het leerproces pas echt lekker loopt als je veel oefent, veel fouten maakt en daar telkens weer van leert. Dat je steeds meer mogelijkheden gaat zien naarmate je meer ervaring hebt. Dat grip krijgen op je leven begint met verantwoordelijkheid nemen van wat er gebeurt, je eigen rol daarin zien en begrijpen welke invloed jij kan uitoefenen om het te veranderen en te verbeteren.

Het is niet erg als je valt, het is pas erg als je weigert weer op te staan...

Geen opmerkingen: