zaterdag 8 maart 2014

Hoe we onze dochters opvoeden



Disney spiegelt ons samen met een  hoop sprookjesboeken prachtige verhalen voor met allemaal prinsessen en prinsen die elkaar na een hoop moeilijkheden eindelijk in de armen kunnen vallen. Het is zwijmelen voor de jonge meiden en het bepaalt tevens hun kijk op relaties. Hoe je je als vrouw dient te gedragen, wat goed is en wat slecht (denk aan alle heksen en stiefmoeders) en er worden ondertussen allerlei rolmodellen voorgespiegeld waar je wel en niet aan zou moeten voldoen.

Eigenlijk is buiten het mooie verhaaltje, een sprookje vaak een moralistisch verhaal wat gaat over goed en kwaad, wat vertelt hoe je je moet gedragen, een instructie aan jongens en meisjes verpakt in een zoetsappige storyline en uitgebeeld met prachtige jurken, enorme bossen haar, wespentailles, prachtige kapsels en spannende avonturen. Het is de manier om op een onderhoudende wijze normen en waarden over te brengen op jonge kinderen en ik denk dat vertellingen en vertellers vroeger, buiten het vermaak ook een soort opvoedkundige rol hadden. In sommige gevallen konden ze ook gebruikt worden voor propaganda doeleinden. Waar meneer pastoor geen vat op kreeg vanwege de jeugdigheid, vervingen sprookjes vooralsnog die functie tot men ouder werd.

Bovenstaand filmpje laat het op een speels kritische manier zien hoe prinsessen in Disney films eigenlijk continu omwille van de liefde en hun droomprinsen, de meest vreemde dingen doen. Zo geeft Ariël haar stem op, om benen te krijgen om haar prins Eric te kunnen verleiden. Je stem opgeven is zoiets als je mening, je manier van grenzen aan geven, je woorden waarmee je behoeften en verlangens kunt uitdrukken, opgeven ten gunste van de verleiding. Het zet me te denken.

Belle die ontvoerd en gegijzeld wordt gaat uiteindelijk, net als in het Stockholm syndroom het geval is, van haar gijzelnemer houden en verexcuseert hem zijn gedrag van vrijheidsberoving. Ze geeft vrijwillig haar leven op om hem ter wille te zijn en uiteindelijk trouwen ze.

En wat te denken van Assepoester (Cinderella) die als deugdelijk wordt weggezet omdat ze zich opofferend en hardwerkend voortdurend alle vuiligheid opruimt van de rest van het huishouden. De vrouwen die dat niet doen worden in het sprookje als slecht en gemeen afgeschilderd. Daarna beveelt de koning alle meisjes aan het hof zodat zijn zoon de prins een keuze kan maken uit de vrouwelijke helft van de bevolking waarbij Assepoester wordt verkozen om haar uiterlijk en dansen.. niet om haar naam of wie ze is.

Sneeuwwitje hoeft ook alleen maar mooi te zijn. Ze heeft mooi haar, mooie huid en een mooie mond en ligt mooi te zijn in een glazen doodskist, die vervolgens door een prins wordt meegenomen waarna hij onhandigerwijs de kist zodanig laat schokken dat het stuk appel er uit schiet waarna er terstond getrouwd wordt na deze heldhaftige daad.

Doornroosje hoeft niets anders te doen dan stil te liggen slapen om getrouwd te worden. Ook hier weer het beeld van de stille, mooie, zwijgzame vrouw die als ideaalbeeld tot koningin wordt gekroond uiteindelijk. Vreemd dat heel lang prinsessen van Disney voornamelijk lief en stil moesten zijn om aan de prins te komen.

Gelukkig zien we een kentering. Jasmine was al een stuk vrijgevochtener en ontworstelt zich aan dit serene plaatje ook al trouwt ze met een dief. Mulan laat zien dat vrouwen meer zijn dan slapende, zwijgende prinsesjes en best hun eigen boontjes kunnen doppen, sterk kunnen zijn en gelijkwaardig aan mannen door voor hun mening uit te komen. Pocahontas laat ons ook zien dat je best eisen mag stellen aan met wie je om gaat en wat er werkelijk van belang is in het leven. Fiona van Shrek is het heerlijke mollige anti prinsessenbeeld, die de keuze maakt tussen de wespentaille en de ronde vormen en waar iedereen van houdt zoals ze is en niet vanwege haar stilzwijgende uiterlijk.

Elsa uit Frozen gebruikt haar krachten en zet ze in voor liefde en bescherming na een bewustwordingsproces in zichzelf en naar liefde. De meiden redden elkaar zonder dat ze daarvoor een prins nodig hebben. Er is nog hoop voor de toekomst.



O ja..en je moet goed kunnen zingen, wil je een Disney prinses kunnen zijn... ook dat nog.

Geen opmerkingen: