zaterdag 22 juni 2013

Magisch denken




Een erg grappig filmpje waar mijn zoontje die licht autistisch is, helemaal van in een deuk lag. "Mam, je moet deze zien en zeggen wat je er van vindt!" luidde zijn instructie aan mij net voordat hij naar bed ging. Ik zat het filmpje te bekijken met een idee van: "o wat heeft hij nou weer op Facebook gedeeld" want vaak is zijn humor niet altijd mijn humor want ook dat verschilt tussen autistische mensen en niet zo autistische mensen. Deze keer echter moest ik er wel erg om lachen. De manier hoe deze "Magician" zijn toverkunsten in de wereld van alledag vertoont is zeker vermakelijk.

Hij tovert schuifdeuren open en met een magisch handgebaar gaan slagbomen open en dicht. Liften gaan op zijn aanwijzing omhoog en stoppen precies daar waar hij ze wilt hebben. Hij weet subtiel een tram weg te duwen en tovert hiermee een glimlach op mijn gezicht.. Zo maar van achter mijn beeldscherm. Knap van hem hè!

Wat me te binnen schiet is "het magisch denken" van het jonge kind. Een fenomeen in dat beschreven wordt in de ontwikkelingspsychologie van het kind. Als kind kennen we allemaal een fase waarin het lijkt alsof onze wereld om ons heen magisch door ons beïnvloedt wordt. Als we honger hebben en we geven een huiltje dan komt mamma met een lekker flesje of bordje pap. Als we een glimlachje aan de visite schenken of een paar gekleurde strepen op een wit papier krassen dan worden die met luid jubelende kreten van de volwassenen beloond. We gooien iets op de grond en magisch genoeg ligt het morgen weer op zijn plaats. En elke dag liggen er weer vanuit het niets schone kleren in de kast en ijsjes zijn spontaan weer in de vriezer verschenen nadat je er gisteren de laatste van op had gegeten.

Kinderen die nog niet begrijpen hoe de wereld "werkelijk" in elkaar zit, die dat nog niet kunnen beredeneren omdat hun hersenen daar nog niet toe in staat zijn, die denken magisch. Hun wereld is de wereld van de magie, van het sprookje. Dingen verdwijnen en verschijnen op magische wijze en ze lijken er zelf continu invloed op uit te oefenen. Hoe dat nou werkt, de verbanden er tussen, die begrijpen ze niet, dus het blijft iets magisch voor hen. Alleen hun wensen en verlangens zijn leidend en ze komen soms spontaan uit nadat ze deze gedacht hebben.

Autisten leven ook in zekere zin in een magische wereld. Ze begrijpen met name het sociale verkeer vaak niet zo goed. Ze hebben weinig tot geen gevoel voor wat een ander voelt, wilt of verwacht en de interactie tussen hen en de "werkelijkheid" is moeizaam en vaak onbegrijpelijk. Wat mist is de link in het begrijpen van de interactie, van wat een ander voelt, wilt of verwacht in een bepaalde sociale situatie, waarbij enkel hun eigen gevoel en belang iets is waar ze zich bewust van zijn. Dat levert voor hen wel eens onbegrijpelijke confrontaties of conflicten op omdat zij de werkelijkheid anders ervaren en niet begrijpen wat er mis gaat. Ze lijken zich niet te beseffen dat een ander misschien wat anders voelt of wilt. Ze wijzen iets anders als gevolg van een oorzaak aan. Net als de Magician in het filmpje die net doet alsof hij degene is die alles laat bewegen of niet laat bewegen.

Het filmpje was voor mij daarom des te leuker om te zien vooral omdat mijn zoontje er mee kwam. Hij doorzag kennelijk wat er gebeurde omdat de Magician zijn eigen interpretatie lijkt te hebben van wat "werkelijkheid" was en net als een kind magisch denkt. De Magician gaat ook uit van het eigen denkkader zonder rekening te houden met dat er mogelijk ook nog anderen oorzakelijke verbanden zouden kunnen zijn.. Zijn handgebaren, wensen of verlangens, zijn mindpower is bepalend en de wereld doet wat hij wilt of nodig heeft.

Ik moet er trouwens wel bij vermelden dat mijn zoontje ondanks zijn lichte mate van autisme redelijk goed in staat kan zijn (ik zeg het voorzichtig) om anderen in te schatten als hij er, na wat nadenken, naar gevraagd wordt. Hij kan zich via enig redeneren wel enigszins in een ander verplaatsen en aanvoelen hoe de "werkelijkheid" van die ander is en ervaren wordt en wat die ander nodig heeft, verlangt of van hem verwacht. Dit is echter door veelvuldige RET en TOM trainingen bereikt. En verder mag hij lekker magisch blijven denken zo nu en dan, zolang hij zijn vuile sokken en troep op zijn tijd zelf opruimt en niet denkt dat de hele wereld om hem draait.

Ik hoop dat meneer de Magician nog lang het kind in hemzelf levend houdt en deuren opent die anders wellicht voor altijd gesloten zouden blijven. Zolang het geen ernstige vormen aanneemt is het onschuldig en vermakelijk en geen serieuze psychische stoornis ;)

Geen opmerkingen: