maandag 6 mei 2013

Zelfkritiek


Zelfkritiek, veel mensen hebben er last van. Zo'n stemmetje in zichzelf die steeds maar weer overal commentaar op heeft. Commentaar op wat ze doen, commentaar op wat ze eten, commentaar op hoe ze er uit zien of hoe ze iets gezegd hebben. En dat commentaar is zelden positief. Waar komt dat vandaan?

Deze negatieve stemmetjes, die zelfkritiek komt vanuit het verleden. Ze zijn ontstaan door alle kritiek die we van anderen hebben gekregen, te beginnen van onze ouders of onze verzorgers. "Eet met je mond dicht, want het ziet er vies uit als iedereen naar binnen kijkt terwijl jij zit te kauwen, heb je nu alweer een vlek op je trui, wat ben je toch een viespeuk, ga je maar weer omkleden. Wat heb je nu weer aan gedaan? Dat ziet er toch niet uit! Niet zoveel snoepen dadelijk ben je nog dikker dan je nu al bent." En zo zijn er nog honderd voorbeelden te noemen die kinderen in hun jeugd mee krijgen en die volwassenen uiteindelijk in hun hoofd hebben vastzitten.

Geïnternaliseerd, noemen ze dat met een duur woord in de psychologie. Het zijn van die bandjes die ooit eens opgenomen zijn en die zich nu continu kunnen afspelen als je er geen erg in hebt.

Deze bandjes zijn ook geprogrammeerd door onze leraren op school: "zit rechtop, let op anders snap je het dadelijk weer niet" en door onze klasgenoten: "wat zie jij er stom uit met die bril, dat kapsel, die kleren, met zo'n beugel in je mond etc.".

Naar gelang de hoeveelheid kritiek en commentaar die we hebben gekregen, hebben we ons gevormd en aangepast.We worden immers niet graag bekritiseerd, we willen er doorgaans het liefst gewoon bij horen en niet teveel opvallen en daarom zijn die stemmetjes in ons hoofd gebleven. Ze zijn een soort "beschermers" geworden die ons willen behoeden voor "fouten", voor sociale onzekerheden of vervelende momenten waarbij je het liefst door de grond wil zakken.

Toch maakt die zelfkritiek je vaak alleen maar meer onzeker. "Zit mijn haar wel goed? Kan ik met deze kleren er wel naar toe? Wat zullen ze van mij denken?" Zelfkritiek voorkomt misschien vervelende momenten maar ze creëert ook veel narigheid. Het maakt mensen onzeker, angstig en twijfelachtig of krampachtig in hun manier van doen. Vandaar dat jezelf accepteren zoals je bent een eerste stap naar verbetering is. Na acceptatie zou er ook eens zelfwaardering moeten komen. Complimentjes voor jezelf. "Wat zie ik er goed uit vandaag! Dat kan ik wel, daar ben ik goed in".

Probeer het eens een tijdje.. je zult zien dat je aan zelfwaardering veel meer hebt dan aan zelfkritiek.

Geen opmerkingen: