vrijdag 3 mei 2013

Boek: Je eer of je leven


Het boek gaat over eer, eerherstel en eerwraak. Het geeft een beeld van voornoemde begrippen in verschillende culturen (Marokkaans, Turks maar ook Zuid Amerikaans en Nederlandse eer).

Het boek is geschreven voor politie, justitie en hulpverlening om te weten wat de risicogroepen zijn zodat (dreiging van) eer gerelateerd geweld snel te herkennen is om potentiële slachtoffers te kunnen helpen. Tevens leert het boek je hoe hulpverleners, instellingen (opvang) en overheid samen dienen te werken in een multidisciplinaire samenwerking om complexe problematiek als eerwraak, bloedwraak etc. te voorkomen en om slachtoffers of nabestaanden op te vangen.

Eer komt ook voor bij jeugdbendes en criminele milieus. Een mooi voorbeeld in het boek ging over de liquidaties van personen rondom Klaas Bruinsma (drugsbaron Amsterdam). Citaat van Thea Moear: Het was zo klaar als een klontje dat-ie (Bruinsma) dit niet kon pikken. Als je zoiets pikt dan sla je een enorme flater, dan lacht de hele stad je uit en met zijn trots en eergevoel kon dat niet. Het was 100% zeker dat die jongens eraan zouden gaan en dat was ook logisch.

Er is sprake van interne en externe eer. Interne is wat de persoon zelf voelt in de vorm van integriteit, deugdzaamheid en trots. Het raakt de kern van de identiteit van een persoon. Het is je fundament van eigenwaarde, de basis van moraliteit. De externe eer gaat om status en reputatie en staat altijd in relatie tot de ander (immers op een verder onbewoond eiland speelt externe eer niet).  Hoe minder mensen weten van de eerschending hoe minder groot het probleem zal zijn en kan er relatief makkelijk met simpele middelen volstaan worden om de geschonden eer te herstellen.

Wat ik van het boek heb geleerd is het onderscheid te maken tussen de verschillende soorten eer en eerherstel die er mogelijk zijn in de verschillende culturen van onze multiculturele samenleving alsmede hoe de tweede en volgende generaties van de verschillende andere culturen ermee omgaan. Het boek geeft mij kennis en inzicht in de verschillende type eer in verschillende culturen.

In de Turkse gemeenschap bestaan er twee eerbegrippen: namus en seref. Namus heeft te maken met de kuisheid van vrouwen en meisjes. En seref betekent zoiets als status, prestige of aanzien en heeft met name voor de mannen veel betekenis. 
Van oudsher wordt dit bepaald door waarden als moed, dapperheid, betrouwbaarheid en eerlijkheid en het kunnen beschermen van land, vrouw en kinderen. Getrouwd zijn en kinderen (liefst 1 of meer zonen) hebben geeft seref. Seref wordt ook ontleend aan de saygi (respect) die de vrouw, kinderen en ondergeschikten tonen aan de man.
Afkomst en economisch succes geeft seref. Niet alleen een hoog inkomen maar ook een eigen bedrijf hebben, bezitten van (veel) land, niet zelf hoeven werken maar anderen voor je laten werken. Het vervullen van de dienstplicht en veel weten over het leven van de Profeet geeft seref alsmede het uit het hoofd kunnen reciteren van delen van de koran en een bedevaart naar Mekka verrichten.
Ik heb meer begrip en inzicht nu in de eerproblematiek. Ik heb begrepen dat eer zaken een sociale aangelegenheid zijn die een uiterst voorzichtige benadering vragen. Een voorstel om eigen familie ergens in te betrekken i.v.m. bemiddeling, toestemming of verzoeningspogingen kan cruciaal zijn evenals het beperken van de eerschade door zo snel mogelijk de kring te beperken. Eer gerelateerde zaken lopen groot risico op bekendmaking door middelen als internet en apps. Deze zijn bijzonder gevaarlijk voor eer gerelateerde zaken omdat de verspreiding zo snel en groots is waardoor interne bemiddeling en verzoening niet meer mogelijk is en alleen hardere "oplossingen" als moord naar voren kunnen komen als hersteloptie. Er dienen dan andere doelen en strategieën te komen ter bescherming van een individu.

Geen opmerkingen: