woensdag 17 april 2013

Zelfpresentatie: Echt of Nep?


Wees jezelf, blijf vooral jezelf. Hoe vaak krijg je dit te horen voor de moeilijke momenten. Blijf trouw aan jezelf... Allereerst moet je dan weten wat je "zelf" is. Hoe definieer je jezelf? Wie ben je?

We stellen ons doorgaans voor als iemand die hoort bij iemand en die hoort bij een groep. Je zegt dan: ik ben die en die, ik ben vrouw/man, getrouwd/alleenstaand/samenwonend (evt. met...), ik ben student/werkend daar en daar.. en ik woon in .... al dan niet met je leeftijd erbij of andere details die jou in relatie tot je omgeving een identiteit geven. Je zegt immers niet: ik ben Patrick en ik ben erg onzeker, geduldig en heb wel een goed gevoel voor humor. Je definieert jezelf niet aan de hand van je eigenschappen maar meer wie je bent in relatie tot de sociale context.In een winkel zal je andere informatie geven dan bij een beleggingsclub of tijdens een feestje van je sportclub.

Thuis gedraag je je anders dan op je werk of op school. Bij je schoonouders ben je weer even net anders als in de kroeg of in de supermarkt. Op internet doe je je wellicht weer anders voor en spiegel je een ander uiterlijk of innerlijk voor, immers is het anoniemer vanachter een beeldscherm en doorgaans toch niet te controleren. En je laat een ander zelf zien aan de buurvrouw dan aan je partner (als het goed is).

Wat je voor spiegelt valt ruwweg uiteen in twee soorten. De ene soort heeft een houding van: what you see is what you get. De andere soort is meer situatie afhankelijk. In de sociale psychologie noemen ze de ene soort expressieve zelfpresentatie en de andere soort instrumentele of strategische zelfpresentatie.

De expressieve zelfpresentatie kenmerkt zich door een "I don't give a shit" houding. Je neemt me maar zoals ik ben en ik ga mezelf niet anders voordoen dan dat ik me voel. Ze noemen dit ook wel de zelfexpressie met lage zelfsturing. Er is weinig verschil in hoe een persoon zich presenteert en gedraagt in verschillende situaties. Het is de expressie van het statement maken: Dit is wat ik ben! Ze kennen weinig variëteit in gedrag en kunnen zich soms maar moeilijk aanpassen bij veranderingen. Deze mensen zijn consequent in hun houding en gedrag maar kunnen star en weinig coöperatief zijn.

De instrumentele of strategische zelfpresentatie kenmerkt zich door een wisselende zelfpresentatie die afhankelijk is van de situatie. Deze zelfpresentatie wordt vooral gebruikt door mensen in situaties dat ze iets van een ander gedaan willen krijgen. Ze passen zich makkelijk aan in houding en gedrag. Mensen met deze voorkeur van zelfpresentatie passen zich makkelijk aan in elke omgeving en leggen makkelijk sociale contacten. Ze hebben een hoge zelfsturing en krijgen hierdoor vaak meer voor elkaar omdat ze zich goed kunnen aanpassen aan hun gesprekspartner. Ze hebben diverse "zelven" die ze in kunnen zetten, er is een rijke variatie van gedrag mogelijk. Deze mensen zijn flexibel  maar kunnen als ze doorschieten labiel en onecht overkomen.

Zelfpresentatie is een presentatie van het zelf ten opzichte van je omgeving. Een imago is een beeld wat je graag schept van jezelf en wat je graag in stand wilt houden. Het imago kan een statement zijn wat je ten alle tijde na leeft of juist zeer beschermd wordt door weloverwogen en weldoordacht gedrag wat aangepast wordt aan de omgeving. Een vriendelijk of stoer imago of juist het imago van de eeuwige rebel of de happy single of juist de zorgzame vrouw. Wie je zelf echt bent is nog maar de vraag. Er is geen echt of nep.. en wellicht is er ook geen stabiel zelf. Niets zo veranderlijk als de mens. We zijn immers geen tweedimensionale wezens.




Geen opmerkingen: