zaterdag 17 november 2012

7 Wereldwonderen


De zeven wereldwonderen. Maar dan niet die van de natuur of van bouwwerken die door de mens zijn gemaakt. Dit zijn de zeven wereldwonderen van de mens zelf. Onze zintuigen en onze vermogens om als mens onze omgeving waar te nemen maar ook om te gebruiken in onze omgang met anderen. 

We zien de wereld om ons heen. We nemen het zintuiglijk waar met onze ogen. De hersenen interpreteren het beeld wat we zojuist hebben waargenomen en hangen er een etiketje aan. Op dat etiketje hebben we besloten welk waarde oordeel we het zojuist waargenomene toekennen. Mooi, lelijk, te groen, groot, bij ons passend, te ver of te dichtbij etc. Elke dag duizenden keren zien we van alles. Nieuwe dingen, vertrouwde dingen en we delen het in naar onze voorkeuren waarna we het als herinnering opslaan in onze hersenen.

We horen geluiden, klanken, muziek, stemmen, toonhoogten, een lach, een snik, de golven of de wind. Ons gehoor is het tweede wonder waarmee we onze wereld waarnemen. Ook hier geldt net als met het zien, dat we er etiketjes op plakken. Mooie muziek, te hard, te zacht, melodieus, een knal waar we van schrikken en dus beangstigend. We vinden iemand aardig of juist niet vanwege het accent wat we horen of de toonhoogte waarop iemand praat. We genieten van de tikkende regen of we irriteren ons er aan omdat het zo druppelt. Elke betekenisgeving is een waarde oordeel. En dat waarde oordeel bepaalt hoe je de wereld ervaart. Hoe je er naar kijkt.. en luistert.

Aanraken en proeven zijn weer twee andere zintuigelijke waarnemingen. Aanraken heeft met voelen te maken. Fysiek voelen in dit geval. Is iets warm, koud, nat, droog, scherp, grof van structuur of juist lekker zacht, pluizig en knuffelig. Proeven gaat over zuur, zoet, bitter of zout en alle combinaties daar tussen in. Alles heeft als ervaring een etiket opgeleverd. Heb je iets zouts gezeten in een vervelende situatie dan zal zout niet je favoriete smaak worden. Zout blijft dan geassocieerd met iets vervelends. Iets wat zacht was en wat lekker rook (ruiken mis je in het rijtje maar neem ik voor het gemak mee met proeven) kan een aangename ervaring geweest zijn en daardoor blijven zachte dingen die lekker ruiken iets plezierigs. Maar was het een nare ervaring dan kan het tegenovergestelde in je hersenen gebeuren en zal je zacht niet associëren met iets fijns en iets wat lekker ruikt  (zoals rozenolie) het kan zomaar iets vies ruikend worden en weerstand oproepen.

Prikkels van buitenaf die onze zintuigen prikkelen krijgen hun betekenis door associaties vanaf de vroege kindertijd. Kom je de prikkel later weer tegen dan zal de hoeveelheid ervaringen bepalen hoe je over iets denkt en welk waarde oordeel je er aan hangt (etiketje). Daar kan je dan om lachen.. of verdrietig over voelen, daar kan je bang van worden of juist vrolijk, daar kan je van houden maar je kan het ook verafschuwen. Het ligt allemaal besloten in onze wonderlijke database van onze ervaringen en zintuigelijke herinneringen. Het wordt weer opgeroepen als er een match is met het verleden. 

Wat kan je daarmee in de psychologische hulpverlening ? Angst verminderen door desensitisatie is een manier om de vroegere betekenisgeving aan prikkels om te buigen naar een meer positieve betekenisgeving waardoor de angst verdwijnt. Een depressie oorzaak vinden is belangrijk om bepaalde prikkels te verminderen of uit te schakelen zodat ze niet langer een negatieve invloed hebben op het dagelijks leven. Zo zijn er nog legio meer voorbeelden te noemen van wat voor negatieve of positieve uitwerking onze ervaringen op onze gemoedstoestand hebben. En dat is dan weer bepalend voor hoe we het leven in het nu ervaren en interpreteren. 




Geen opmerkingen: