vrijdag 26 oktober 2012

Sociale Vaardigheden



Ik zat een boek te lezen over kinder en jeugd psychologie. Het gaat over de meest voorkomende problemen bij kinderen en de gedragstherapie die daarbij gegeven wordt. Wel interessant alleen een beetje ver van mijn bed omdat ik voornamelijk met (jong) volwassenen werk. Toch trof mij wel het stuk over de sociale vaardigheden omdat een kind met een gebrek aan sociale vaardigheden dit vaak mee neemt naar de volwassenheid. Dat zie ik vaak terug in mijn omgeving en ik betrap mezelf ook wel eens op bepaald gedrag waarvan ik denk: tjee waar kwam dat vandaan ?

Kinderen met een gebrek aan sociale vaardigheden (en volwassenen daarmee) komen helaas heel veel voor. De oorzaken kennen een diversiteit die te vinden is in opvoeding (of meer het gebrek er aan), emotionele verwaarlozing, autisme of andere stoornissen, overkritische of verstikkende ouders/verzorgers. Je krijgt dan kinderen die weinig dingen samen doen met anderen omdat ze liever alleen blijven,waarbij een negatieve  spiraal in werking wordt gezet omdat ze vaak hobbies kiezen zoals lezen, computeren, tv kijken, gamen. Hierdoor missen ze een belangrijke fase in hun leven waarin de sociale vaardigheden hadden moeten worden op gedaan in de interactie met leeftijdgenoten die dan niet meer plaats vindt. Dit levert een langdurige ontwikkelingsachterstand op. Ze zonderen zich af en voelen zich een buitenbeentje omdat de sociale interactie vaardigheden ontbreken. Het gevolg laat zich raden:

Fysiek problemen als blozen, trillen, transpireren, buikpijn, hoofdpijn, hartkloppingen, droge mond in het bijzijn van anderen of als men naar een sociale omgeving dient te gaan. Psychische problemen zijn: moeilijk (empathisch) contact kunnen maken, niet op een juiste manier voor zichzelf op kunnen komen, niet uit hun woorden komen of dingen verkeerd formuleren, stotteren, depressie, minderwaardigheidsgevoelens, niet met kritiek om kunnen gaan (onzekerheid), angst of paniekgedrag, conflictgedrag, soms heel verlegen en soms het tegenovergestelde gedrag zoals stoer, overschreeuwerig machogedrag.

Vaak hebben deze kinderen geen eigen mening of zoeken de bescherming van sterkere kinderen en worden dan meelopers. Heeft het kind aanleg tot agressie dan wordt het overschreeuwerig en kan een pester worden. Dit alles dient om het "niet weten" en het "niet kunnen" te maskeren. Het gedrag kan verergeren doordat de vatbaarheid voor verslavingen waarin ze al die negatieve gevoelens weg kunnen drukken, verbloemen of tijdelijk niet hoeven voelen. Of ze krijgen dwangmatig gedrag zodat er meer het gevoel is controle te hebben op andere vlakken ter compensatie van het gebrek aan controle op het sociale vlak.

De basis van veel problemen is een gebrek aan sociale vaardigheden; om op een goede manier, een soepele omgang met leeftijdsgenoten te hebben. Niet aangeleerd door omstandigheden of uit angst vanuit eerdere omstandigheden. Faalangst op sociaal vlak ontstaat en maakt dat de persoon continu denkt aan wat anderen er van zullen vinden. Het versterkt het gevoel de mindere te zijn, niet goed genoeg te zijn.

Helaas worden veel kinderen niet adequaat geholpen met alle nare gevolgen van dien. Ze krijgen later problemen als volwassene in hun werkomgeving, in hun sociale omgeving en zullen telkens weer het gevoel hebben de mindere te zijn. Het gedrag blijf timide en teruggetrokken (subassertief) of arrogant en overschreeuwerig (agressief).

Er is een vicieuze cirkel geboren waaruit het moeilijk ontsnappen is als je telkens in hetzelfde kringetje blijft ronddraaien. Het is voor dit soort kinderen en volwassenen heel belangrijk om alsnog een andere denkwijze en gedrag aan te leren zodat er meer sociale acceptatie zal ontstaan met alle voortvloeiende kansen en prettige bijkomstigheden die daar bij horen. Anders blijft de persoon zich eenzaam en verongelijkt voelen, in reactie op het eigen ontwijkende en incompetente gedrag, waarbij men steeds weer het slachtoffer wordt van het gebrek aan sociale vaardigheden.

Wil je eens kijken wat jij wel en niet doet en of je er nog wat aan bij kan schaven dan heb ik hier nog 15 tips voor je.

Geen opmerkingen: